• slider
  • slider

Kỹ năng học tiếng Đức để nghe hiệu quả (p1)


Ở phần đầu chúng ta sẽ tìm hiểu thực trang luyện kỹ năng nghe học tiếng Đức của giới trẻ Việt Nam hiện nay như thế nào và các lỗi nào thường gặp trong quá trình luyện nghe để tìm ra nguyên nhân và cách thức nâng cao kỹ năng nghe- kỹ năng quan trọng trong học ngoại ngữ.

Thực trạng học tiếng Đức và kỹ năng nghe

 
kỹ năng học tiếng đức của giới trẻ
Thực trạng học tiếng Đức của giới trẻ.
 

- Nghe là một quá trình tiếp nhận thông tin hai chiều

Từ người, đối tượng giao tiếp có chủ động và ý thức của người nhận. Một cuộc giao tiếp thành công là người nói truyền đạt những điều mình muốn cho đối phương và đối phương hiểu được thông tin đó thì cuộc giao tiếp mới được gọi là thành công.

Nếu không có kỹ năng nghe, người tham gia vào hoạt động giao tiếp sẽ không được gọi là đối tượng nghe mà sẽ là đối tượng nhìn và cuộc trò chuyện sẽ diễn ra một chiều hoặc bạn nói hoặc người kia nói mà cả hai không hiểu gì cả. Kỹ năng nghe còn quan trọng hơn kỹ năng nói, và vì khi bạn nói không được bạn sẽ viết hoặc diễn tả hành động để đối phương hiểu. Tuy nhiên đây lại là kỹ năng song song, bạn nghe tốt thì bạn có thể nói tốt, đây là hai kỹ năng cần thiết cho một người muốn gọi là giao tiếp thành công.

Nghe hiểu không còn là kỹ năng ngôn ngữ thụ động mà đã trở thành
kỹ năng chủ động học tiếng Đức trong đó người học đóng vai trò tích cực của người tham dự thông tin được nghe, xử lý thông tin, hiểu được nội dung để cuối cùng phản hồi lại thông tin đó (Steil, Barker & Wakson, 1983). Chỉ khi nào người nghe có thể phản hồi được thì tiến trình nghe mới hoàn tất, quá trình giao tiếp mới đạt kết quả như  mong muốn.

Tác giả Byrens và Meyer cho rằng “nghe hiểu là một kỹ năng giải quyết vấn đề rất phức tạp bao gồm việc đặt giả thiết, đưa ra suy luận dựa trên kiến thức về ngôn ngữ và văn cảnh”.  Nghe hiểu không chỉ đơn thuần đòi hỏi việc nghe và thu nhận âm thanh mà từ những âm thanh nghe được, họ tìm ra ý nghĩa của thông điệp nghe và liên hệ những gì họ nghe được với kiến thức họ đang có. 

Tóm lại, nghe hiểu là một quá trình chủ động chú ý tới âm thanh lời nói để nắm bắt được ý nghĩa của thông điệp nghe, trong đó người nghe dựa vào nhiều loại tri thức khác nhau để hiểu thông suốt toàn bộ thông điệp.

- Tầm quan trọng của việc nghe hiểu tiếng Đức

Hoạt động nghe hiểu đóng vai trò quan trọng trong cả cuộc sống hàng ngày cũng như trong công tác giảng dạy và học ngôn ngữ.  Wolvin & Coakley (1988) khẳng định bất kể  trong hay ngoài lớp học, hoạt động nghe hiểu chiếm nhiều thời gian giao tiếp hàng ngày hơn bất cứ loại hình giao tiếp lời nói nào khác. 

Harmer (2003) cho rằng khi học bất kỳ ngoại ngữ nào thì đều cần thực hành giao tiếp thì kết quả của việc học mới được gọi là có ích. Tiếp xúc với ngoại ngữ, thực hành có rất nhiều. Kỹ năng học tiếng Đức có 4 kỹ năng chính nghe-nói-đọc-viết. Bài viết này chỉ chia sẻ về kỹ năng căn bản nhất và xếp hàng đầu trong các kỹ năng học là kỹ năng nghe hiệu quả.

Theo nhà nghiên cứu Barker, nghe hiểu giúp người học mở rộng vốn từ vựng, phát triển trình độ sử dụng ngôn ngữ thành thạo, nâng cao khả năng phát âm và phát triển kỹ năng nói một cách tổng thể, bởi nghe hiểu là con đường chủ đạo qua đó người học có sự tiếp xúc đầu tiên với ngôn ngữ và nền văn hóa của ngôn ngữ đó. Tóm lại, nghe hiểu được coi là một kỹ năng quan trọng dẫn tới sự thành công trong cuộc sống thường ngày cũng như trong lĩnh vực học thuật, đặc biệt có
ảnh hưởng tích cực đến việc học tiếng Đức.

1. Những lỗi thường gặp khi học tiếng Đức luyện kỹ năng nghe

Một nghiên cứu từ trường đại học danh tiếng chỉ ra những nguyên nhân khiến cho các du học sinh tại đó đạt được kết quả cao hoặc đạt được kết quả thấp. Hai nghiên cứu diễn ra song song với nhau kết quả cho chúng ta những điểm chung về tầm quan trọng của việc nghe dẫn đến sự thành công trong việc học của sinh viên. Và các lỗi thường gặp của các sinh viên có học lực thấp và ngược lại là kinh nghiệm có được kết quả học tập cao của sinh viên học lực khá giỏi.
 
kỹ năng học tiếng Đức
Một tiết kỹ năng nghe học tiếng Đức.

 

- Thông điệp nghe mà bạn nghe được là?

(1) Nội dung của thông điệp

Phần lớn sinh viên nhận thấy việc tìm hiểu nội dung của một thông điệp nào đó thông qua hoạt động nghe bản ghi âm của nó thì khó hơn nhiều so với việc đọc thông điệp đó trên giấy. Điều này là do hoạt động nghe diễn ra rất nhanh và không lặp lại, trong khi hoạt đông đọc có thể kéo dài tùy thuộc vào nhu cầu của người đọc.

Ngoài ra, nội dung của tài liệu nghe rất phong phú, đa dạng, có thể đề cập đến một lĩnh vực nào đó của cuộc sống, hay đơn giản là những cuộc nói chuyện tầm phào diễn ra trên đường phố, những câu châm ngôn, tục ngữ, các sản phẩm mới ra mắt trên thị trường đến các tình huống hoàn toàn không quen thuộc đối với sinh viên. Hơn nữa, người nói chuyện trong một cuộc đối thoại tự nhiên thường hay thay đổi
chủ đề học tiếng Đức khiến người nghe rất khó nắm bắt được nội dung.

Trên các giảng đường, sinh viên nghe được thì điều bình thường nhưng kiến thức nào sinh viên nghe được mới là quan trọng, sinh viên có thể nghe được những thông tin không quan trọng khi giảng viên giảng và kiến thức trọng tâm dùng những từ vựng mới khó thì lại không hiểu được gì cả.

(2) Điểm khác biệt của ngôn ngữ mình đang học

Hiện tượng nói nối âm của người bản ngữ, đó là nối phụ âm cuối của từ đứng trước với nguyên âm đầu của từ đứng sau. Hiện tượng nuốt âm là sự lược bỏ đi một hoặc nhiều âm (có thể là nguyên âm, phụ âm hoặc cả âm tiết) trong một từ hoặc một cụm từ khiến cho người nói phát âm dễ dàng hơn. Hành động nuốt âm thường xảy ra tự nhiên không chủ định nhưng cũng có thể có sự cân nhắc. Nhưng một điều thuận lợi cho các bạn học tiếng Đức. Tiếng Đức không có nuất âm tuy nhiên khi đọc nhanh thì sẽ có một số âm nối các bạn cần chú ý để việc nghe không bị gián đoạn.

(3) Trình độ nghe

Thứ nhất, người nói nói quá nhanh khiến sinh viên không thể theo kịp tốc độ để có thể hiểu hết được nội dung của bài nghe.

Thứ hai, trong bài nghe sinh viên có thể nghe  nhiều giọng nói tiếng Đức khác nhau như giọng Đức- Ấn, Anh- Đức, Đức- Úc...chứ không phải giọng Đức- Đức hay giọng Đức bản địa chuẩn mà họ đã rất quen thuộc. Vì thế, họ khó mà hiểu được người nói đang nói gì.

Thứ ba, khi nghe các bản tin hay các đoạn văn được đọc to thì sinh viên có thể hiểu được nội dung một cách dễ dàng vì chúng thường được đọc với tốc độ, âm lượng, độ cao và ngữ điệu đều đều rất dễ nghe. Trong khi đó, ở các bài hội thoại tự nhiên người nói hay sử dụng lối nói luỡng lự, ngập ngừng, lối diễn đạt không liền mạch, ngữ điệu sử dụng đa dạng. Điều này cũng gây không ít trở ngại cho người
nghe học tiếng Đức.

Thứ tư, trình độ tập chung của sinh viên trong suất quá trình nghe, nghe được không sao tuy nhiên khi bạn không nghe được một phần gì đó là bạn nản, không tiếp tực nghe được nữa nguyên nhân chủ yếu do thiếu vốn từ vựng. Bài phần tích phần 2 sẽ trình bày rõ ràng hơn nhưng nguyên nhân gây cho bạn khó khăn khi nói.
dien dan rao vat so 1 tphcm